De indoor kweekkast met HPS-lamp, en waarom LED hem heeft vervangen
Lang was de hogedruknatriumlamp de standaard in kweekkasten en -tenten. In nieuwe kasten zit vrijwel altijd LED. Hier staat hoe HPS werkt, wat een fabrikant voor beide adviseert en waarom warmte in een kast de doorslag geeft.
Een indoor kweekkast met HPS is een dichte kast of tent met een hogedruknatriumlamp als lichtbron. Wikipedia's overzicht van kweeklampen, gelezen op 29 september 2026, beschrijft HPS als een ontladingslamp die vooral geel en rood licht geeft, met kleine delen van de rest van het zichtbare spectrum, en die een voorschakelapparaat (ballast) nodig heeft. Als gangbare vermogens van ontladingslampen (HID, waartoe HPS hoort) noemt dezelfde bron 150, 250, 400, 600 en 1000 W.
Een HPS-lamp wordt heet en werkt op netspanning via een ballast. Deze pagina is algemene informatie: volg de handleiding, raak lamp en kap niet aan als ze branden, gebruik een geaard stopcontact en laat een installateur de installatie beoordelen.
Wat een fabrikant voor HPS en LED adviseert
Secret Jardin geeft in de datasheet van de Hydro Shoot-tenten voor elke maat twee lichtadviezen: een HPS-vermogen en een LED-vermogen, voor dezelfde intensieve teelt.
| Tent | Grondvlak | Advies HPS | Advies LED (2,7 µmol/J) |
|---|---|---|---|
| Hydro Shoot HS60 | 60 x 60 cm | 150 W | 100 W |
| Hydro Shoot HS80 | 80 x 80 cm | 250 W | 180 W |
| Hydro Shoot HS100 | 100 x 100 cm | 400 W | 280 W |
Dit zijn adviezen van één fabrikant voor zijn eigen tenten, geen meting van twee lampen naast elkaar. Ze laten wel zien hoe die fabrikant het verschil inschat: voor hetzelfde oppervlak adviseert hij een lager LED-vermogen dan HPS-vermogen.
Waarom HPS in een kast lastig is
- Warmte. De uiteinden van de brander in een HPS-lamp worden volgens het Wikipedia-artikel over natriumlampen tijdens bedrijf tot zo'n 800 °C heet. Een dichte kast heeft weinig lucht, en wat de lamp aan warmte afgeeft moet de afzuiging weer afvoeren.
- Afstand. Een hete lamp kan niet dicht boven het gewas hangen, en in een lage kast is weinig hoogte om mee te schuiven.
- Kleur. Wikipedia noemt de kleurweergave van de meeste HPS-lampen slecht; in geel licht zie je gebreken aan bladeren moeilijker.
- Strekken. Volgens dezelfde bron krijgen planten onder HPS in de groeifase langere internodiën en kunnen ze in hun geheel langer worden.
- Onderdelen. Lamp en ballast moeten bij elkaar passen; een verkeerde combinatie werkt slecht of gaat snel stuk.
Wanneer HPS nog voorkomt
In kassen wordt HPS nog gebruikt als aanvulling op daglicht; Wikipedia noemt het daar de gebruikelijke bijbelichting, omdat het daglicht het ontbrekende blauw levert. In een dichte indoor kweekkast ontbreekt dat daglicht. Wie een oude HPS-kast heeft, kan hem gebruiken zolang lamp, ballast en afzuiging in orde zijn; wie nieuw inricht, kiest in de praktijk LED.
Welke soorten kasten er zijn, staat bij kweekkasten; voor zaailingen is een kweekkastje met deksel vaak genoeg. Een LED-opstelling in een kleine ruimte staat bij de kweektent van 60 x 60 cm, en hoe je lamp en afzuiging zelf kiest bij een kweektent samenstellen.
Veelgestelde vragen
Is HPS of LED beter voor een kweekkast?
Voor een dichte kast is LED praktischer vanwege de warmte en de afstand tot het gewas. Secret Jardin adviseert voor dezelfde tent een lager LED- dan HPS-vermogen.
Heeft een HPS-lamp een ballast nodig?
Ja. Een HPS-lamp werkt alleen met een passend voorschakelapparaat, en lamp en ballast moeten qua vermogen bij elkaar passen.
Waarom is het licht van HPS zo geel?
Een hogedruknatriumlamp geeft vooral geel en rood licht. Daardoor zie je de echte kleur van bladeren slecht.
Kan ik een HPS-lamp vervangen door LED?
In een tent of kast meestal wel: je hangt een LED-kweeklamp met eigen driver op in plaats van lamp, kap en ballast. Controleer het draaggewicht en het vermogen dat de fabrikant voor je maat adviseert.
Wordt HPS nog gebruikt?
Ja, vooral als bijbelichting in kassen met daglicht. In kleine indoor kasten is het zeldzaam geworden.